Prezes i założyciel Erik Stenfors opowiada o historii firmy HANZA
„Nie zabrakło emocji”
W tym roku firma HANZA obchodzi 15-lecie istnienia, a Erik Stenfors, dyrektor generalny i założyciel, opowiada o historii grupy oraz o tym, co miało kluczowe znaczenie dla jej sukcesu. Od trudnych początków w samym środku kryzysu finansowego aż po miliardowe obroty.
Firma HANZA została założona na początku 2008 roku przez Erika Stenforsa, a oficjalną datą rozpoczęcia działalności był 6 sierpnia, kiedy to poinformowano udziałowców o zakończeniu fazy rozruchu – od wyboru nazwy, przez stworzenie wstępnej struktury organizacyjnej, aż po opracowanie strategii na przyszłość. Było to miesiąc przed upadkiem banku inwestycyjnego Lehman Brothers, który doprowadził do największego bankructwa w historii Stanów Zjednoczonych, powodując gwałtowny spadek koniunktury gospodarczej w latach 2008 i 2009.
„Nie wiedzieliśmy, jak potoczą się sprawy” – mówi Erik Stenfors. „Kryzys finansowy postawił nas w trudnej sytuacji, popyt spadł w mgnieniu oka, a my nie mieliśmy żadnego zapasu kapitału. Jednak uczciwość zawsze była dla nas priorytetem i podczas naszego pierwszego walnego zgromadzenia akcjonariuszy w 2009 roku poinformowałem akcjonariuszy, że sytuacja jest poważna, a celem zarządu jest po prostu przetrwanie, abyśmy mogli spotkać się na kolejnym walnym zgromadzeniu”.
„Na ostatniej stronie prezentacji przygotowanej na walne zgromadzenie akcjonariuszy widniało stwierdzenie: »W trudnościach kryją się możliwości. Koncepcja jest słuszna« – i okazało się, że mieliśmy rację. W związku z kryzysem wiele firm produkcyjnych zostało zmuszonych do poszukiwania nowych rozwiązań, co pozwoliło nam pozyskać kilku nowych, ważnych klientów. Od tamtej pory obserwujemy, że każdy kryzys przyciąga nowych klientów do firmy HANZA”.
W czasie kryzysu finansowego pojawiły się dwie okazje, które skłoniły firmę HANZA do dokonania pierwszych przejęć. Jedna z większych szwedzkich firm produkujących sprzęt elektroniczny, Elektromekan z Årjäng, ogłosiła upadłość po odnotowaniu straty w wysokości 40 mln SEK. Z kolei w Estonii przedsiębiorstwo z branży budowy maszyn Tarkon borykało się z problemami finansowymi i poszukiwało nowego właściciela.
„Obie fabryki potrzebowały nowego początku, a nasza koncepcja im to zapewniła. Poza tym mieliśmy wykwalifikowanych pracowników, których można było awansować i powierzyć im kierowanie transformacją” – mówi Erik.
Postój na targu okazuje się sukcesem
Od samego początku podstawą naszej działalności jest produkcja regionalna i kompleksowa. Naszym celem jest zapewnienie klientom korzyści w postaci niższych kosztów, większej elastyczności oraz zmniejszenia wpływu na środowisko dzięki ograniczeniu transportu towarów.
Model biznesowy został wdrożony w oparciu o plan zawierający jasno określone etapy. Po osiągnięciu każdego z nich wyznaczane są nowe cele. Pierwsza faza rozwoju została zakończona w 2014 roku – do tego czasu firma HANZA osiągnęła obroty w wysokości 1 mld SEK i weszła na giełdę Nasdaq First North.
„Rozwój firmy HANZA przebiegał pomyślnie dzięki jasno określonym etapom i celom, co pomogło nam utrzymać właściwy kurs nawet przy silnym bocznym wietrze. Po kryzysie finansowym nastąpił kryzys euro, a w październiku 2011 roku zszokowała nas wiadomość o upadłości firmy Elcoteq, jednego z dziesięciu największych producentów elektroniki na świecie”.
Największy kryzys firmy HANZA nastąpił w 2014 roku, kiedy to udało jej się zdobyć pozycję na rynku norweskim i otrzymała największe jak dotąd zapytanie ofertowe dotyczące projektu w Rosji. Wtedy miały miejsce dwa wydarzenia: cena ropy spadła o połowę, co skłoniło Norwegię do wycofania zamówień, a Putin dokonał inwazji na Krym, co położyło kres projektowi w Rosji.
Jednak nawet tym razem udało się przekształcić kryzys w coś pozytywnego. Podjęto decyzję o wycofaniu się z rynku rosyjskiego, co było ważnym krokiem z myślą o przyszłości. Po drugie, przeprowadzono agresywną akwizycję mającą na celu rozszerzenie działalności o sektor mechaniki ciężkiej. Akwizycję sfinansowali: odnoszący sukcesy przedsiębiorca Gerald Engström, znany między innymi jako założyciel firmy Systemair, oraz Francesco Franzé, który pełnił funkcję wiceprezesa firmy Husqvarna. Obaj ostatecznie dołączyli do zarządu.
W ten sposób rozpoczęto drugi etap, skupiający się na reorganizacji zakładów produkcyjnych zgodnie z tzw. modelem klastrowym firmy HANZA, co oznacza przeniesienie całych zakładów w pobliże siebie. Wprowadzono również usługę doradczą dla klientów dotyczącą optymalizacji łańcucha dostaw. Usługa ta otrzymała nazwę MIG™ (rozwiązania produkcyjne na rzecz zwiększenia wzrostu i zysków).
Znacząca ekspansja na rynek niemiecki
Drugi etap rozwoju firmy HANZA został zakończony w 2018 roku, po czym ogłoszono trzeci etap, w ramach którego firma HANZA rozpoczęła działalność w Niemczech (w Remscheid pod Düsseldorfem) oraz weszła na główny rynek giełdy Nasdaq Stockholm (marzec 2019). Cel finansowy został ustalony na 2 mld SEK sprzedaży przy zysku operacyjnym wynoszącym co najmniej 120 mln SEK do 2022 r., ale już w 2019 r. Grupa HANZA osiąga sprzedaż na poziomie 2 mld SEK.
„Niemcy to ważny i dobry kierunek ekspansji” – mówi Erik. „Jednak nawet tutaj sytuacja na świecie stanowiła wyzwanie. Ledwie zdążyliśmy się zadomowić w Niemczech, gdy wybuchła pandemia i nastąpił zastój, który trwał aż do lata 2021 roku, kiedy to zniesiono ograniczenia”.
W zeszłym roku postanowiono, że nadszedł czas na czwarty etap o nazwie „HANZA 2025”.
„W 2022 roku osiągnęliśmy obroty w wysokości 3,5 mld SEK i zysk operacyjny w wysokości 212 mln SEK, co znacznie przewyższyło cele wyznaczone w 2018 roku. Podjęto decyzję o podniesieniu poprzeczki do 5 mld SEK w 2025 roku przy marży operacyjnej na poziomie 8 procent”.
„Z strategicznego punktu widzenia nasze działania mają na celu rozwój w ramach istniejących klastrów produkcyjnych oraz większe skupienie się na naszej działalności usługowej”.
Latem 2022 roku dokonano kolejnej inwestycji w obszarze usług poprzez przejęcie firmy deweloperskiej z Münster w Niemczech, znanej obecnie pod nazwą HANZA Tech Solutions.
Przyszłość rysuje się w jasnych barwach
„Nie zabrakło emocji! Rozwijaliśmy HANZĘ na różne sposoby – otwierając własne fabryki, przejmując firmy znajdujące się w kryzysie oraz kupując przedsiębiorstwa odnoszące sukcesy” – wyjaśnia Erik. „Jesteśmy dumni, że wszystkie firmy wchodzące obecnie w skład grupy rozwinęły się bardziej niż w momencie, gdy wkroczyliśmy na scenę – zarówno te, które odnosiły sukcesy, jak i te, które znajdowały się w kryzysie”.
Nie ma wątpliwości, że koncepcja produkcji regionalnej i kompleksowej firmy HANZA ma przed sobą pomyślną przyszłość. Branża produkcyjna coraz bardziej zmierza w kierunku tzw. „backsourcing”, czyli produkcji bliżej klienta końcowego. Do tego trendu w znacznym stopniu przyczyniły się również pandemia oraz zmiany klimatyczne.
Grupa zatrudnia obecnie 2 100 pracowników i posiada 18 zakładów w 7 krajach. Jej roczny obrót wynosi około 4 mld SEK. Celem wyznaczonym na rok 2025 jest osiągnięcie kolejnego kamienia milowego, a droga do niego wiąże się z rozwojem w dotychczasowych obszarach działalności. Ogłoszono już, że kolejnym krokiem będzie ekspansja geograficzna.
„Nie możemy powiedzieć, gdzie powstanie kolejny lokal, możemy jedynie zapewnić, że decyzja ta będzie w całości uzależniona od potrzeb naszych klientów”.
„Wyjątkowość firmy HANZA polega na tym, że od tak wielu lat udaje jej się utrzymać wysokie tempo wzrostu. Od momentu powstania wzrost obrotów wynosił blisko 20 procent rocznie, o czym większość innych producentów kontraktowych może tylko pomarzyć”.
Co zatem wyjaśnia ten wieloletni sukces?
„To, że udało nam się osiągnąć tak znaczący rozwój, wynika po części z solidnego modelu biznesowego oraz z tego, że naszą naczelną zasadą jest tworzenie wartości dla klienta. Wszystkie decyzje dotyczące nowych zakładów, przejęć, inwestycji itp. podejmujemy w ścisłym dialogu z naszymi klientami, mając na celu stać się jeszcze lepszym partnerem produkcyjnym. Jednak przede wszystkim ten rozwój wynika z faktu, że udało nam się zgromadzić w HANZA tak wielu zaangażowanych i kompetentnych pracowników. To właśnie oni wykonali tę pracę!”
Fakty dotyczące Erika Stenforsa
Stanowisko: Prezes i dyrektor generalny
Rok urodzenia: 1966
Wykształcenie: Magister inżynierii fizycznej na Królewskim Instytucie Technologii (KTH).
Doświadczenie zawodowe: kierownik ds. badań i rozwoju w Minec Systems AB, dyrektor zakładu w Qcom Poland, założyciel i dyrektor generalny NOTE AB, założyciel i prezes Wonderful Times Group AB, założyciel i dyrektor generalny HANZA AB.